Adapter EVSE – dlaczego zwykłe pomiary elektryczne nie wystarczą przy stacji ładowania?

Montaż wallboxa został zakończony. Instalacja jest wykonana, zabezpieczenia dobrane, a elektryk przeprowadził wymagane pomiary. Czy to oznacza, że stacja ładowania jest w pełni sprawna i można uznać jej uruchomienie za zakończone?

Niekoniecznie.

Stacja ładowania samochodu elektrycznego nie jest zwykłym gniazdem elektrycznym. Oprócz dostarczania energii komunikuje się z samochodem, kontroluje warunki rozpoczęcia ładowania, informuje pojazd o dostępnej mocy i steruje załączeniem obwodu.

Dlatego prawidłowy wynik klasycznych pomiarów instalacji elektrycznej nie daje jeszcze odpowiedzi na pytanie, czy cały proces ładowania przebiega poprawnie.

Do sprawdzenia funkcjonalności stacji wykorzystuje się między innymi adapter EVSE, pozwalający zasymulować obecność samochodu i przetestować zachowanie wallboxa w różnych warunkach.

Co sprawdzają standardowe pomiary elektryczne?

Pomiary instalacji są podstawowym elementem odbioru punktu ładowania i nie można ich pomijać.

W zależności od rodzaju instalacji, zastosowanego urządzenia i zabezpieczeń sprawdza się między innymi:

• ciągłość przewodów ochronnych,
• rezystancję izolacji,
• impedancję pętli zwarcia,
• skuteczność ochrony przeciwporażeniowej,
• działanie zastosowanych zabezpieczeń różnicowoprądowych,
• poprawność wykonania instalacji zasilającej.

Dzięki temu można ocenić, czy obwód zasilający stację został wykonany prawidłowo i zapewnia wymagany poziom bezpieczeństwa.

Jest jednak pewne „ale”.

Takie pomiary koncentrują się przede wszystkim na instalacji elektrycznej. Nie sprawdzają wszystkich funkcji elektroniki stacji ani pełnej komunikacji pomiędzy wallboxem i samochodem.

A właśnie na tym etapie mogą pojawić się problemy.

Dlaczego stacja może przejść pomiary, a mimo to nie ładować samochodu?

W przypadku tradycyjnego gniazdka sytuacja jest stosunkowo prosta: podłączamy urządzenie, a ono może rozpocząć pobieranie energii.

Ładowanie samochodu elektrycznego działa inaczej.

Po podłączeniu przewodu Type 2 stacja nie powinna od razu podać pełnego napięcia na pojazd. Najpierw musi dojść do wymiany odpowiednich sygnałów pomiędzy EVSE a samochodem.

W uproszczeniu proces wygląda następująco:

1. stacja wykrywa podłączenie przewodu,
2. rozpoznawana jest obecność pojazdu,
3. następuje komunikacja pomiędzy samochodem i EVSE,
4. stacja przekazuje informację o dostępnej wartości prądu,
5. sprawdzane są warunki pozwalające rozpocząć ładowanie,
6. dopiero następnie stacja załącza obwód mocy.

Wystarczy problem na jednym z tych etapów, aby kierowca po podłączeniu auta zobaczył błąd albo samochód po prostu nie rozpoczął ładowania.

Instalacja elektryczna może być przy tym całkowicie poprawna.

Czym jest adapter EVSE?

Adapter EVSE to specjalistyczne urządzenie pomiarowe wykorzystywane przy odbiorach, diagnostyce oraz przeglądach stacji ładowania samochodów elektrycznych.

Jego najważniejszą funkcją jest możliwość zasymulowania pojazdu elektrycznego.

Z punktu widzenia wallboxa adapter zachowuje się więc podobnie jak podłączony samochód. Serwisant może wywoływać określone stany pracy i obserwować, jak reaguje na nie stacja.

Dzięki temu testy można przeprowadzać:

• bez obecności konkretnego samochodu,
• w kontrolowanych warunkach,
• w sposób powtarzalny,
• dla kilku różnych stanów pracy urządzenia.

To bardzo istotna różnica względem prostego sprawdzenia stacji poprzez podłączenie jednego auta.

Control Pilot i Proximity Pilot – co komunikuje samochód ze stacją?

Przy ładowaniu AC istotną rolę odgrywają między innymi obwody Control Pilot (CP) oraz Proximity Pilot (PP).

Control Pilot – CP

Control Pilot odpowiada za komunikację sterującą pomiędzy stacją ładowania a samochodem.

Na podstawie tego sygnału można między innymi określić stan połączenia oraz gotowość pojazdu do rozpoczęcia ładowania. Stacja przekazuje również pojazdowi informację dotyczącą prądu, jaki może zostać udostępniony.

Jeśli komunikacja CP nie przebiega prawidłowo, samochód może nie rozpocząć ładowania, mimo że napięcie zasilające i wszystkie podstawowe parametry instalacji są poprawne.

Proximity Pilot – PP

Proximity Pilot jest związany między innymi z rozpoznaniem parametrów podłączonego przewodu.

Ma to znaczenie dlatego, że cały układ powinien uwzględniać możliwości zastosowanego kabla, a nie tylko maksymalną moc samego wallboxa.

Adapter EVSE pozwala symulować określone warunki CP i PP, dzięki czemu można kontrolować reakcję stacji bez konieczności wykonywania testów na wielu różnych samochodach i przewodach.

Co można sprawdzić za pomocą adaptera EVSE?

Dokładny zakres możliwości zależy oczywiście od zastosowanego adaptera, miernika oraz badanego modelu stacji.

W praktyce testy mogą obejmować między innymi:

• reakcję stacji na podłączenie pojazdu,
• symulację różnych stanów pojazdu,
• komunikację poprzez Control Pilot,
• prawidłowe rozpoczęcie procesu ładowania,
• prawidłowe zakończenie ładowania,
• załączanie obwodu mocy,
• reakcję na wybrane nieprawidłowości,
• sprawdzenie przewodu ochronnego,
• wykonanie dodatkowych pomiarów po przełączeniu stacji w odpowiedni stan pracy.

Daje to dużo szerszy obraz działania urządzenia niż samo sprawdzenie instalacji doprowadzonej do wallboxa.

Pomiary elektryczne czy adapter EVSE? Potrzebne są oba

Nie należy traktować tych dwóch rodzajów badań jako konkurencyjnych.

Test adapterem EVSE nie zastępuje klasycznych pomiarów elektrycznych.

I odwrotnie:

prawidłowe pomiary instalacji nie zastępują testu funkcjonalnego stacji.

Przykład: wszystko jest dobrze, ale auto się nie ładuje

Wyobraźmy sobie nową stację ładowania zamontowaną w garażu.

Instalacja została wykonana zgodnie z projektem. Wyniki pomiarów są poprawne. Zabezpieczenia działają, przewód ochronny jest prawidłowo podłączony.

Użytkownik odbiera instalację, podłącza samochód i…

ładowanie nie startuje.

Stacja pozostaje w trybie oczekiwania albo zgłasza błąd.

Problem może leżeć nie po stronie instalacji zasilającej, lecz np. komunikacji pomiędzy wallboxem i pojazdem albo elementów odpowiedzialnych za właściwe przejście pomiędzy poszczególnymi stanami pracy.

I właśnie takie sytuacje pokazują, dlaczego samo stwierdzenie „pomiary wyszły dobrze” nie zawsze oznacza, że punkt ładowania został kompleksowo sprawdzony.

Czy nie wystarczy po prostu podłączyć samochodu?

Podłączenie auta jest wartościowym testem praktycznym. Jeśli samochód rozpoczyna ładowanie, wiemy, że w danej konfiguracji zestaw rzeczywiście działa.

Nie daje to jednak takich możliwości diagnostycznych jak adapter EVSE.

Samochód pracuje według własnego, konkretnego scenariusza. Adapter umożliwia natomiast kontrolowane wymuszanie określonych stanów i powtarzanie testów.

Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy:

• diagnozujemy nieregularnie występującą usterkę,
• odbieramy nową instalację,
• wykonujemy przegląd okresowy,
• stacja nie współpracuje poprawnie z określonym samochodem,
• urządzenie było naprawiane,
• zmieniono elementy instalacji lub zabezpieczeń.

Jak może wyglądać kompleksowy odbiór wallboxa?

Zakres odbioru powinien zostać dostosowany do rodzaju urządzenia, miejsca montażu, dokumentacji technicznej oraz zastosowanych zabezpieczeń.

W praktyce można wyróżnić kilka podstawowych etapów.

1. Oględziny

Sprawdzenie montażu, obudowy, złącza Type 2 lub kabla, przewodów, oznaczeń i widocznych uszkodzeń.

2. Kontrola instalacji zasilającej

Weryfikacja zastosowanych przewodów, sposobu wykonania instalacji oraz zabezpieczeń.

3. Pomiary elektryczne

Wykonanie wymaganych badań instalacji i ochrony przeciwporażeniowej.

4. Test EVSE

Symulacja podłączenia pojazdu oraz wybranych stanów pracy za pomocą odpowiedniego adaptera.

5. Kontrola działania

Sprawdzenie, czy stacja prawidłowo rozpoczyna i kończy proces ładowania oraz właściwie reaguje na zmieniające się warunki.

6. Dokumentacja

Wyniki przeprowadzonych badań powinny zostać odpowiednio udokumentowane.

W bardziej rozbudowanych instalacjach warto również sprawdzić dodatkowe funkcje stacji, np. RFID, komunikację sieciową, system zarządzania mocą czy połączenie z systemem operatorskim.

Adapter EVSE przy przeglądach okresowych stacji

Test funkcjonalny ma znaczenie nie tylko podczas pierwszego uruchomienia.

Stacje ładowania pracują przez wiele lat i mogą być narażone na wilgoć, zmiany temperatury, uszkodzenia mechaniczne oraz zwykłe zużycie eksploatacyjne.

Dlatego podczas okresowych kontroli warto sprawdzić zarówno instalację elektryczną, jak i działanie samego urządzenia.

Więcej na ten temat opisaliśmy w artykule:

Okresowe przeglądy stacji ładowania AC – co warto wiedzieć?

Regularne sprawdzanie infrastruktury ma szczególne znaczenie w miejscach, gdzie stacje są intensywnie wykorzystywane – między innymi w firmach, garażach wielostanowiskowych, hotelach, na parkingach oraz we flotach samochodowych.

Dlaczego kompleksowa diagnostyka stacji ładowania jest ważna?

Dobrze wykonany punkt ładowania powinien spełniać dwa warunki:

1. Musi być bezpieczny od strony instalacji elektrycznej.

2. Musi prawidłowo realizować proces ładowania samochodu.

Skupienie się wyłącznie na jednym z tych obszarów pozostawia część układu bez rzeczywistej weryfikacji.

Dlatego podczas profesjonalnego odbioru, serwisu czy okresowego przeglądu stacji AC warto łączyć klasyczne pomiary ochronne z testami funkcjonalnymi odpowiednimi dla infrastruktury EV.

Podsumowanie

Stacja ładowania to znacznie więcej niż przewód zasilający i gniazdo Type 2. Elektronika urządzenia musi prawidłowo rozpoznać samochód, przeprowadzić komunikację, określić warunki ładowania i dopiero wtedy bezpiecznie załączyć energię.

Z tego powodu prawidłowe wyniki standardowych pomiarów elektrycznych nie oznaczają jeszcze, że wszystkie funkcje wallboxa działają poprawnie.

Adapter EVSE pozwala wykonać kolejny etap diagnostyki – zasymulować pojazd i sprawdzić zachowanie punktu ładowania podczas procesu zbliżonego do rzeczywistej sesji.

Jeżeli planujesz montaż, uruchomienie albo przegląd stacji ładowania, warto zadbać o kompleksowe podejście do całej infrastruktury.

Potrzebujesz stacji ładowania do domu lub firmy?

Sprawdź ofertę stacji ładowania samochodów elektrycznych w sklepie 3EV lub skontaktuj się z nami, jeśli potrzebujesz pomocy w doborze urządzenia, instalacji albo wykonaniu odpowiednich pomiarów.